Zdjęcie: z otwartych źródeł
Wdzięczne, zakrzywione dachy w Azji Wschodniej to nie tylko wybór estetyczny, ale przemyślana strategia inżynieryjna
Wschodnioazjatycka architektura natychmiast przyciąga uwagę swoimi niezwykłymi dachami: to właśnie one odróżniają chińskie pałace, japońskie świątynie i koreańskie pagody od europejskich budynków. Ich dachy są zwykle nie tylko spadziste, ale także wdzięcznie zakrzywione, z podniesionymi krawędziami – co wydaje się nam sprzeczne z intuicją.
Nie jest to jednak tylko piękny element, ale odzwierciedlenie historii, klimatu, technologii i kultury, które przez wieki wpływały na architekturę Dalekiego Wschodu. Zrozummy, dlaczego Azjaci mają zakrzywione dachy i jakie są ich zalety.
Dlaczego chińskie pagody mają zakrzywione dachy – historia technologii
Zakrzywione dachy pojawiły się w Azji dawno temu. W Chinach forma ta pojawiła się kilka tysięcy lat temu, kiedy budownictwo drewniane dopiero się rozwijało.
W tamtych czasach ludzie przywiązywali dużą wagę do dwóch czynników: symboliki religijnej i ochrony przed trudnymi warunkami klimatycznymi.
Wierzono, że podniesione krawędzie dachu łączą dom z niebem i duchami oraz chronią go przed złymi mocami. Chińczycy wierzyli, że demony podróżują tylko w linii prostej i nie mogą skręcać. Dlatego też budynki były często projektowane z dziwacznymi kształtami i splątanymi korytarzami, tak aby wszelkiego rodzaju zło rozbijało się na rogach i nie mogło dostać się do środka
Innym i być może ważniejszym powodem, dla którego Chińczycy mają zakrzywione dachy, było to, że tradycyjna chińska i japońska architektura nie wymagała gwoździ do budowy, a zatem budynki były odpowiednio zaprojektowane. Zamiast gwoździ lub betonu, rzemieślnicy używali skomplikowanych połączeń, kołków, rowków, klinów i drewnianych wsporników.
Elementy te łączyły belki i krokwie poprzez precyzyjne dopasowanie, dzięki czemu konstrukcje były znacznie trwalsze niż nawet kamienne zamki w Europie – ale z drugiej strony bardziej podatne na ogień.
Takie podejście wymagało nie tylko umiejętności ze strony budowniczych, ale także starannego zaprojektowania kształtu dachu. Krzywizna rozkładała obciążenie, zapewniając, że połączenia były mocne i odporne na śnieg, deszcz i wiatr.
Jakie są zalety zakrzywionego dachu – dlaczego są one nadal wykonywane?
Zakrzywione dachy są nadal popularne w tradycyjnej architekturze i nie bez powodu.
Po pierwsze, dobrze odprowadzają wodę deszczową. Dzięki zakrzywieniu woda szybko odpływa od ścian i fundamentów, co zapobiega zamoczeniu materiałów drewnianych. Jest to szczególnie ważne w regionach, w których często występują obfite opady deszczu, takich jak Azja Wschodnia i Południowo-Wschodnia.
Ponadto badania wykazały, że zakrzywiony dach jest zasadniczo lepszy w ochronie przed wodą. Dachówki przesuwają się mniej pod ciężarem opadów, ponieważ nie są nachylone pod dużym kątem, dzięki czemu dach jest trwalszy.
Co więcej, zaokrąglone zbocza tradycyjnych azjatyckich dachów umożliwiają przepływ powietrza, który płynnie opływa budynek, co zmniejsza siły unoszące, które mogłyby zerwać pokrycie.
Ponadto, zaokrąglona konstrukcja ogranicza tworzenie się zawijasów na rogach, co jest powszechne w przypadku konwencjonalnych dachów i powoduje dodatkowe naprężenia. W rezultacie zakrzywione dachy są w stanie lepiej wytrzymać silne podmuchy wiatru i zmniejszyć ryzyko uszkodzeń nawet podczas silnych burz – co nie jest rzadkością w Azji Wschodniej.
Wreszcie, zakrzywione dachy są ważne nie tylko ze względów praktycznych, ale także estetycznych: tworzą poczucie „zawieszenia” i harmonii z naturą, naśladując gałęzie drzew iglastych.
Ten ostatni czynnik dobrze wyjaśnia, dlaczego zakrzywione dachy są popularne w Japonii nawet dziś – dla nich jest to świetny sposób na „zintegrowanie” domu z otoczeniem, które koniecznie obejmuje sosny lub jodły.
